🧬 Latihan Biologi Tingkatan 5 Bab 11: Pewarisan

1. Rajah 23 menunjukkan segi empat Punnet untuk mengkaji kacukan dihibrid antara dua pokok kacang soya heterozigot. Dalam kajian genetik pokok kacang soya, kandungan minyak tinggi dan empat biji kacang soya dalam satu lengai diwakili oleh alel dominan, H dan E. <br><div>Peratus anak yang dihasilkan dalam generasi F2 ialah 56.25%, 18.75% dan 6.25%. Antara yang berikut, genotip manakah mungkin menghasilkan 18.75%?</div>

• A. HHEE, HHEe
• B. HHee, Hhee ✅
• C. HhEe, hHEe
• D. hhee, HHEE

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah B. Dalam kacukan dihibrid, nisbah fenotip biasa ialah 9:3:3:1, iaitu 56.25%, 18.75%, 18.75% dan 6.25%. Peratus 18.75% mewakili 3/16, iaitu genotip yang menunjukkan satu ciri dominan dan satu ciri resesif seperti HHee dan Hhee. Pilihan A salah kerana HHEE dan HHEe menunjukkan kedua-dua ciri dominan.

2. Antara istilah berikut, yang manakah merujuk kepada ciri-ciri yang ditunjukkan atau dipamerkan oleh suatu organisma?

• A. Genotip
• B. Fenotip ✅
• C. Homozigot
• D. Heterozigot

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah B. Fenotip merujuk kepada ciri-ciri yang dapat diperhatikan pada organisma, seperti warna bunga, tinggi badan atau bentuk biji benih. Genotip pula ialah susunan genetik yang menentukan sesuatu ciri. Pilihan A salah kerana genotip tidak semestinya dapat dilihat secara terus.

3. Maklumat berikut menerangkan pewarisan dalam sebuah keluarga.<div>Apakah genotip pasangan ini yang dapat menerangkan pewarisan buta warna dalam keluarga ini?</div><div><b><br></b></div><div><table style="margin: 8px 0px;"><tbody><tr><th>​Seorang wanita yang mempunyai penglihatan normal berkahwin dengan<br>seorang lelaki yang juga mempunyai penglihatan normal. Pasangan ini<br>mempunyai dua orang anak perempuan yang mempunyai penglihatan<br>yang normal dan seorang anak lelaki yang buta warna.<br> <i style="font-weight: normal;">A woman who has normal eyesight is married to a man who is also<br>normal eyesight. The married couple has two daughters with normal eye-<br>sight and a son who is colour-blind.</i></th></tr></tbody></table></div>

• A.
• B.
• C. ✅
• D.

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah C. Buta warna ialah ciri resesif terpaut kromosom X, jadi anak lelaki buta warna mesti menerima alel X^b daripada ibunya dan kromosom Y daripada ayahnya. Ibu perlu menjadi pembawa X^B X^b, manakala ayah dalam pilihan C ialah X^b Y seperti yang diberikan oleh skema. Pilihan A salah kerana jika ibu X^B X^B, dia tidak mempunyai alel X^b untuk diwariskan kepada anak lelaki.

4. Perkahwinan sepasang suami isteri yang mempunyai faktor Rhesus berbeza menghasilkan anak pertama dengan faktor Rhesus positif. Walau bagaimanapun, kehamilan seterusnya berakhir dengan kelahiran mati.<br><div>Apakah genotip bagi ibu bapa dan bayi yang meninggal dunia tersebut?</div>

• A. Bapa: Rh$^{+}$ Rh$^{+}$; Ibu: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$; Bayi yang meninggal dunia: Rh$^{+}$ Rh$^{+}$
• B. Bapa: Rh$^{+}$ Rh$^{+}$; Ibu: Rh$^{-}$ Rh$^{-}$; Bayi yang meninggal dunia: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$ ✅
• C. Bapa: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$; Ibu: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$; Bayi yang meninggal dunia: Rh$^{+}$ Rh$^{+}$
• D. Bapa: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$; Ibu: Rh$^{+}$ Rh$^{+}$; Bayi yang meninggal dunia: Rh$^{+}$ Rh$^{-}$

Penjelasan: Jawapan betul ialah B kerana penyakit Rhesus berlaku apabila ibu Rh negatif menghasilkan antibodi terhadap fetus Rh positif. Gabungan bapa Rh positif heterozigot dan ibu Rh negatif boleh menghasilkan bayi Rh positif yang berisiko mati.