🔬 Latihan Sains Tingkatan 5 Bab 4: Kadar Tindak Balas

1. Jadual 3 menunjukkan keputusan bagi suatu tindak balas antara sejenis logam dengan air. Berdasarkan Jadual 3, berapakah kadar tindak balas purata keseluruhan?

• A. 0.25 cm$^{3}$ s$^{-1}$
• B. 0.38 cm$^{3}$ s$^{-1}$ ✅
• C. 2.67 cm$^{3}$ s$^{-1}$
• D. 4.00 cm$^{3}$ s$^{-1}$

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah B. Kadar tindak balas purata keseluruhan dikira dengan rumus kadar = \frac{jumlah\ isi\ padu\ gas}{masa\ yang\ diambil}. Daripada jadual, jumlah gas maksimum ialah 30 cm^3 dan masa untuk mencapai jumlah itu ialah 80 s, maka kadar = \frac{30}{80} = 0.375 \approx 0.38 cm^3 s^{-1}. Pilihan C salah kerana 2.67 cm^3 s^{-1} menunjukkan pembahagian yang songsang, iaitu \frac{80}{30}.

2. Rajah 14 menunjukkan proses bagi menghasilkan asid sulfurik. Apakah mangkin X?

• A. Vanadium (V) oksida ✅
• B. Serbuk ferum
• C. Ammonia
• D. Kalium manganat

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah A. Rajah menunjukkan Proses Sentuh untuk menghasilkan asid sulfurik, dan mangkin yang digunakan ialah vanadium(V) oksida. Mangkin ini mempercepatkan pengoksidaan sulfur dioksida kepada sulfur trioksida: 2SO_2 + O_2 \rightarrow 2SO_3. Pilihan B salah kerana serbuk ferum ialah mangkin dalam Proses Haber untuk menghasilkan ammonia.

3. Rajah 17 menunjukkan proses penghasilan sejenis bahan kimia dalam industri. Bahan R dapat meningkatkan kadar tindak balas bagi proses penghasilan bahan kimia ini. Apakah bahan R?

• A. Serbuk besi
• B. Kepingan zink
• C. Kuprum(II) sulfat
• D. Vanadium(V) oksida ✅

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah D. Rajah menunjukkan proses Sentuh untuk menghasilkan asid sulfurik, dan pemangkin yang digunakan ialah vanadium(V) oksida. Dalam proses ini, sulfur dioksida bertindak balas dengan oksigen untuk membentuk sulfur trioksida: 2SO$_{2}$ + O$_{2}$ → 2SO$_{3}$. Pilihan A salah kerana serbuk besi ialah pemangkin dalam proses Haber, bukan proses Sentuh.

4. Antara berikut, yang manakah bukan faktor yang mempengaruhi kadar tindak balas?

• A. Saiz bahan tindak balas
• B. Jisim bahan tindak balas ✅
• C. Suhu bahan tindak balas
• D. Kepekatan bahan tindak balas

Penjelasan: Jawapan yang betul ialah B. Kadar tindak balas dipengaruhi oleh faktor seperti saiz bahan tindak balas, suhu dan kepekatan. Jisim bahan tindak balas bukan faktor utama kerana menambah jisim tidak semestinya meningkatkan kadar jika luas permukaan, suhu dan kepekatan tidak berubah. Pilihan A salah kerana saiz bahan tindak balas mempengaruhi luas permukaan; saiz lebih kecil memberi luas permukaan lebih besar dan kadar tindak balas lebih cepat.